Jak zrobić makijaż prosty i naturalny każdego dnia

Czy kiedykolwiek zastanawiałaś się, jak osiągnąć świeży, naturalny makijaż, który podkreśli Twoje piękno, a jednocześnie będzie szybki i prosty w wykonaniu? W codziennym zabieganym życiu, wiele osób marzy o makijażu, który nie tylko poprawi wygląd, ale także da poczucie komfortu i pewności siebie. W tym artykule odkryjesz, jak zrobić makijaż krok po kroku, korzystając z zaledwie kilku podstawowych kosmetyków. Przygotuj się na proste techniki, które bez trudu włączysz do swojej porannej rutyny — efekt świeżości i naturalności osiągniesz w zaledwie kilka minut!

Makijaż na start: co warto mieć w kosmetyczce dla początkujących?

Zaczynając przygodę z makijażem, łatwo poczuć się przytłoczonym ilością dostępnych produktów. Tymczasem na początek nie potrzebujesz całego arsenału. Wystarczy kilka podstawowych kosmetyków, które pozwolą Ci nauczyć się, jak zrobić makijaż krok po kroku i czuć się swobodnie przy codziennych próbach.

Podstawowy zestaw kosmetyków do makijażu powinien zawierać:

  • Podkład lub krem BB – najlepiej lekkie formuły, które łatwo się aplikują i pozwalają skórze swobodnie oddychać. Krem BB dodatkowo wygładza i subtelnie koryguje koloryt, co bywa idealne dla początkujących.

  • Korektor – wybierz rozświetlający pod oczy, a także korektor kryjący niedoskonałości. Ułatwia wyrównanie kolorytu i maskowanie cieni.

  • Puder transparentny lub matujący – pomaga utrwalić makijaż i zabezpiecza przed nadmiernym błyszczeniem, szczególnie jeśli masz cerę tłustą lub mieszaną.

  • Neutralne cienie do powiek – beże, brązy czy delikatne róże to klasyka, która pozwala zrobić efektowny i naturalny makijaż oka.

  • Kredka do oczu – brązowa lub czarna, miękka, która nie podrażnia i łatwo się rozciera dla subtelniejszego efektu.

  • Róż – poprawia koloryt i nadaje zdrowego blasku. Na start wystarczy jeden, dobrze dobrany do odcienia skóry w naturalnym tonie różu lub brzoskwini.

  • Bronzer i rozświetlacz (opcjonalnie) – można zacząć od różu i dopiero później wprowadzać te produkty. Bronzer delikatnie modeluje twarz, a rozświetlacz dodaje blasku.

Przy wyborze kolorów kluczowe jest dopasowanie ich do tonacji skóry – najlepiej testować kosmetyki przy naturalnym świetle. Ciepłe odcienie sprawdzą się przy ciepłej karnacji, chłodne przy jasnej, różowej cerze.

Nie musisz inwestować w drogie i skomplikowane produkty. Na początek najlepiej wybrać lekkie, łatwe w aplikacji kosmetyki, które nie zniechęcą do eksperymentów. Z własnego doświadczenia wiem, że prostota pomaga szybciej opanować podstawowe techniki i daje więcej frajdy niż szukanie ideału wśród setek opcji.

Nie daj się zwariować – makijaż zaczyna się od dobrych podstaw i ciągłej praktyki. A ten zestaw, naprawdę, to Twoja baza startowa.

Jakie pędzle i narzędzia ułatwią Ci pierwszy makijaż?

Podstawą każdego makijażu są dobrze dobrane narzędzia, które naprawdę ułatwiają pracę. Jeśli zastanawiasz się, jakie pędzle do makijażu twarzy dla początkujących warto mieć, skup się na kilku prostych akcesoriach, które sprawdzą się od pierwszego użycia.

Przede wszystkim potrzebujesz pędzla do podkładu lub alternatywnie gąbeczki blendingowej – obie opcje pozwalają na równomierne nałożenie produktu, choć gąbeczka daje bardziej naturalny efekt. Do przypudrowania twarzy świetny będzie duży, puszysty pędzel do pudru, dzięki któremu unikniesz efektu ciężkiej warstwy.

Do makijażu oczu wystarczą dwa pędzle: mniejszy precyzyjny, idealny do nakładania cieni i rozcierania detali, oraz większy pędzel do blendowania, który rozmiękcza granice kolorów. Nie zapominaj też o szczoteczce do brwi – naturalne uczesanie włosków to podstawa.

Warto wybrać akcesoria z miękkim, gęstym włosiem i solidnym trzonkiem. Takie narzędzia nie tylko ułatwiają aplikację, ale też minimalizują frustrację, gdy dopiero uczysz się, jak zrobić makijaż krok po kroku. Lepiej zainwestować w kilka dobrych pędzli niż mieć całą kolekcję, z której niewiele użyjesz. Przyjemność z malowania twarzy zależy często właśnie od wygody, jaką daje dobry sprzęt.

READ  Loewe perfumy które warto znać na 2024 rok

Osobiście zauważyłam, że pędzle wysokiej jakości naprawdę robią różnicę – nawet najprostszy makijaż wygląda wtedy bardziej profesjonalnie.

Twarz pod kontrolą: krok po kroku do perfekcji cery

Zacznij od dokładnego oczyszczenia skóry — to podstawa, której nie przeskoczysz. Nawilżający krem zaaplikuj od razu po umyciu, daj mu minutę, dwie, by dobrze się wchłonął. Dopiero wtedy czas na bazę pod makijaż. Baza działa jak wygładzający primer – wypełnia drobne nierówności i przedłuża trwałość podkładu, więc nie pomijaj tego kroku. Na rynku znajdziesz bazę nawilżającą, matującą lub rozświetlającą – wybierz w zależności od potrzeb swojej cery.

Podkład — tutaj warto poświęcić chwilę na dobór odpowiedniego odcienia. Za ciemny czy za jasny natychmiast będzie widoczny i popsuje efekt. Zwróć uwagę, czy podkład jest przeznaczony do Twojego typu skóry – tłustej, suchej, mieszanej – i wybierz formułę lekką, jeśli dopiero zaczynasz, by uniknąć efektu maski. Jak nakładać? Jeśli chcesz szybko i naturalnie, sięgnij po gąbeczkę blender lub pędzel do podkładu i rozprowadzaj od środka twarzy na zewnątrz, delikatnie stemplując, nie rozcierając na siłę.

Korektor jest Twoim najlepszym przyjacielem w maskowaniu niedoskonałości. Nakładaj go przede wszystkim pod oczy, stosując technikę „odwróconego trójkąta” – to rozświetli spojrzenie i ukryje cienie. Na pieprzyki, zaczerwienienia czy wypryski używaj korektora punktowo, dokładnie wklepując. Pamiętaj, że zbyt gruba warstwa to prosta droga do postarzenia i efektu „ciasteczka”.

Na koniec przypudruj twarz transparentnym lub matującym pudrem, koncentrując się na strefie T, jeśli masz skłonność do błyszczenia się. Ilość pudru ma znaczenie – mniej znaczy więcej. Za dużo pudru odbiera cerze naturalny blask i powoduje, że skóra staje się sucha i szorstka w dotyku. Kilka muśnięć pędzlem wystarczy.

Prawidłowo wykonany makijaż twarzy to nie magia, a precyzja i cierpliwość. Najprostszy błąd? Złe dopasowanie podkładu lub nakładanie go grubą warstwą. Jeśli właśnie zaczynasz, spróbuj wyobrazić sobie, że malujesz efekt „drugiej skóry”, a nie maski. Efekt naturalnego krycia zawsze jest zwycięski.

PS. Przyznaję — sama kiedyś walczyłam z podkładem, który ciągle się rolował. Okazało się, że problem zniknął, kiedy zaczęłam używać dobrze dobranej bazy i dawać kosmetykom chwilę na „osadzenie się” przed nałożeniem kolejnej warstwy. Mała rzecz, a cieszy.

Lekko i naturalnie: prosty makijaż oka dla początkujących

Zacznij od nałożenia bazy pod cienie – to mały sekret, dzięki któremu kolor utrzyma się dłużej, a cienie nie będą się ścierać lub zbierać w załamaniach powieki. Następnie rozprowadź jasny, beżowy cień po całej ruchomej powiece – taki neutralny kolor otworzy spojrzenie i stworzy bazę do dalszej pracy.

Teraz pora na delikatne podkreślenie zewnętrznego kącika i załamania powieki. Wybierz ciepłe odcienie, jak miękki róż albo jasny brąz. Najważniejsze — rozetrzyj je dokładnie, tak by granice między kolorami były jak najbardziej naturalne. Ten krok naprawdę robi różnicę — makijaż wygląda świeżo, nie surowo.

Chcesz dodać trochę wyrazistości? Sięgnij po brązową kredkę i narysuj miękką kreskę wzdłuż górnej linii rzęs. Nie trzeba niczego wyciągać na „kocie oko” – wystarczy delikatna kreska, lekko rozmazana palcem lub pędzelkiem. A jeśli chcesz jeszcze więcej świeżości, na dolną linię wodną nałóż białą lub beżową kredkę — optycznie powiększa oczy i dodaje im blasku.

Na koniec pomaluj rzęsy tuszem. Najpierw górne – kilka krótkich, zygzakowatych pociągnięć, by nie sklejać włosków. Potem dolne – ale tylko lekko, aby nie przytłoczyć delikatnego efektu. Proste, prawda?

Kilka błędów, których warto unikać:

  • zbyt ciemna, gruba kreska, która dominuje nad całym makijażem,
  • nierówno rozblendowane cienie – zostawiają plamy i twarde granice,
  • nakładanie za dużo tuszu, przez co rzęsy wyglądają ciężko i sztucznie.

Przyznam, że sama często za bardzo dramatyzuję kreskę — a prosta, miękka często sprawdza się lepiej, zwłaszcza na co dzień. Ten makijaż jest szybki, naturalny, a przy tym naprawdę podkreśla oczy — idealny dla każdego, kto dopiero zaczyna swoją przygodę z jak zrobić makijaż oka.

Naturalna świeżość: jak zrobić makijaż dzienny krok po kroku?

Zacznij od przygotowania skóry – to absolutna podstawa. Delikatne oczyszczenie i nałożenie lekkiego kremu nawilżającego sprawią, że podkład lepiej się rozprowadzi i utrzyma przez cały dzień. Jeśli masz pod ręką, użyj też bazy pod makijaż – wygładza skórę i przedłuża trwałość kosmetyków.

Następnie sięgnij po podkład lub krem BB o lekkiej, rozświetlającej formule. Nałóż go cienką warstwą, najlepiej gąbeczką lub palcami, unikając efektu maski. Jeśli masz niedoskonałości lub cienie pod oczami, użyj korektora punktowo – rozprowadź go delikatnie, by nie zbierał się w załamaniach skóry.

Teraz czas na puder, ale bardzo oszczędnie. Najlepiej transparentny lub matujący, nakładaj go w strefie T, gdzie skóra się bardziej świeci. Nie przesadzaj, bo puder może zabrać naturalny blask cery.

READ  My Way Perfumy które warto znać i pokochać

Przejdź do oczu – na całą powiekę lekko wklep jasny, matowy cień beżowy lub perłowy. W zewnętrznym kąciku i w załamaniu powieki dodaj nieco ciepłego, pudrowego różu lub brązu i dokładnie rozetrzyj granice, by wszystko ładnie się zlało. Jeśli chcesz, narysuj bardzo delikatną kreskę brązową kredką lub cieniem – nie musi być idealna, ma tylko podkreślić spojrzenie. Na dolnej linii wodnej świetnie spisze się biała lub beżowa kredka – optycznie otwiera oko i dodaje świeżości.

Ważny punkt: tusz do rzęs. Jedna, dobrze rozprowadzona warstwa wystarczy, żeby otworzyć oczy i dodać im wyrazistości. Pamiętaj, żeby szczoteczką przesuwać rzęsy zygzakowatym ruchem – minimalizujesz sklejanie.

Na koniec sięgnij po róż w naturalnym odcieniu – nałóż go lekko na kości policzkowe, nadając twarzy zdrowy koloryt i świeżość. Usta zabezpiecz bezbarwnym błyszczykiem lub delikatną pomadką nude, która podkreśli naturalny kolor i nie przytłoczy delikatnego makijażu.

Całość powinna zająć Ci nie więcej niż 10–15 minut. I właśnie w tym tkwi całe piękno delikatnego makijażu dziennego – prostota, szybkość i efekt naturalnej świeżości, który nie przytłacza, a pozwala poczuć się pewnie. Czasem mniej znaczy właśnie więcej.

Od brwi do ust: najprostsze triki na piękny makijaż brwi i ust

Zadbane brwi potrafią odmienić twarz – nie trzeba od razu biegać do stylistki, żeby uzyskać ładny efekt. Najprostszy sposób to żel do brwi, który ujarzmi włoski i nada im kształt. Wybieraj przezroczysty lub lekko przyciemniony – sprawdzi się u większości początkujących.

Gdy Twoje brwi są przerzedzone lub chcesz dodać im wyrazistości, sięgnij po kredkę do brwi lub cień w kolorze najbliższym Twoim naturalnym włoskom. Najważniejsze – maluj delikatnie, krótkimi pociągnięciami, naśladując naturalne włoski, zamiast rysować jedną grubą linię. Dzięki temu efekt będzie świeży i naturalny.

Usta? Podstawa to peeling, nawet ten domowy – lekko złuszczy, wygładzi i pozwoli pomadce lepiej się trzymać. Nie pomijaj tego kroku, jeśli chcesz, żeby kolor wyglądał jak z profesjonalnego makijażu.

Konturowanie ust zaczynamy od konturówki, która zabezpiecza i tworzy bazę do pomadki. Wybierz kolor zbliżony do naturalnego koloru ust lub pomadki, którą planujesz użyć. Nakładanie pomadki najlepiej wykonać pędzelkiem – pozwala to na precyzyjną i równomierną aplikację, bez rozmazywania.

Na codzień świetnie sprawdza się też lekki błyszczyk – szybki do nałożenia i dodający świeżości każdemu makijażowi. Co ciekawe, ten krok możesz spokojnie pominąć, jeśli chcesz ograniczyć liczbę kosmetyków i wciąż wyglądać zadbanie.

Proste triki, minimalny wysiłek, a efekt naprawdę potrafi zaskoczyć. I wiesz co? Ostatecznie to te detale – dobrze ułożone brwi i zadbane usta – często decydują o tym, czy czujesz się świetnie we własnym makijażu.

Makijaż wieczorowy dla początkujących: krok po kroku do efektu WOW

Zacznij od trwałego podkładu i korektora – to podstawa makijażu wieczorowego. Wybierz produkt o dobrej pigmentacji, który dobrze kryje i utrzymuje się na skórze przez kilka godzin. Nakładaj podkład gąbeczką lub pędzlem, delikatnie rozcierając w kierunku szyi, by uniknąć efektu maski. Korektor zaaplikuj pod oczy w kształcie odwróconego trójkąta – rozświetli spojrzenie i zamaskuje cienie.

Następnie przypudruj twarz, szczególnie strefę T – najlepiej transparentnym pudrem, który zmatowi i ustabilizuje makijaż. Teraz czas na konturowanie – dla początkujących wystarczy róż i bronzer. Bronzer nałóż lekko pod kości policzkowe, na boki czoła i linii żuchwy. Róż puszczaj ponad nim, na szczyty kości policzkowych, by dodać cerze świeżości. Rozświetlacz trafia na czubek nosa, łuk kupidyna i skronie – to nada twarzy efekt trójwymiarowości.

Przechodzimy do oczu – tu możesz postawić na klasykę lub odrobinę szaleństwa. Zacznij od bazy pod cienie, by przedłużyć trwałość. Na całą powiekę nałóż ciemny, neutralny cień (grafit, ciemny brąz lub czerń), rozetrzyj dokładnie na kształt smoky eyes – miękkie krawędzie to tajemnica tej techniki.

Jeśli wolisz kocie oko, użyj czarnego eyelinera lub kredki, tworząc delikatnie podniesioną kreskę przy zewnętrznym kąciku oka. Biała kredka na linii wodnej otworzy oko i doda świeżości.

Brwi przeczesz i utrwal żelem – niedbale, ale z wyczuciem. Tuszuj rzęsy starannie, najlepiej w dwóch warstwach, podkreślając ich objętość i długość. Nie śpiesz się – precyzja się opłaca.

Na usta zrób peeling (moja mała obsesja: gładkie usta to must-have przy intensywnej pomadce!). Obrysuj konturówką i wypełnij pomadką o wyrazistym kolorze, np. klasyczna czerwień lub głęboki burgund. Możesz dodać błyszczyk, jeśli wolisz efekt połysku.

Na koniec utrwal makijaż fixerem w sprayu – to sekretny składnik, który pozwala cieszyć się nim całą noc, bez poprawek.

Trwałość warto budować warstwowo i pamiętać, że jakość kosmetyków oraz cierpliwość na etapie aplikacji znacząco wpływają na efekt końcowy. Makijaż wieczorowy to przede wszystkim zabawa formą i kolorem – odważ się!

Sekret trwałości: jak utrwalić i dbać o makijaż przez cały dzień?

Pierwszym, a często niedocenianym krokiem w tworzeniu trwałego makijażu, jest użycie bazy pod makijaż. To nie tylko wygładza skórę, ale także przedłuża żywotność podkładu, chroniąc go przed ścieraniem i rozmazywaniem się. Baza tworzy lekką, niemal niewidzialną warstwę, dzięki której kosmetyki lepiej przylegają i nie „znikają” po kilku godzinach.

READ  Perfumy samochodowe które odświeżą każdą podróż

Puder to kolejny sekret – w zależności od typu cery wybierz matujący (dla skóry tłustej i mieszanej) lub transparentny (dla suchszej i normalnej). Przypudrowanie to sztuka, nie nakładaj go zbyt dużo – lekka warstwa w strefie T wystarczy, by kontrolować błyszczenie bez efektu maski.

Utrwalacze w sprayu, czyli popularne fixery, to prawdziwi bohaterowie trwałości. Lekko mgiełka nanoszona na końcu makijażu pomaga utrzymać świeżość i łączy wszystkie warstwy w jeden, spójny efekt.

Jak nie zniszczyć makijażu w ciągu dnia? Unikaj dotykania twarzy i stosuj delikatne ruchy przy poprawianiu. No i nie zapominaj o dobrym nawilżeniu skóry – sucha skóra szybciej „zjada” makijaż.

Prawda jest taka, że trwały makijaż to efekt nie tylko kosmetyków, lecz też troski o każdy etap – od przygotowania skóry, przez odpowiedni dobór baz i pudrów, aż po sprytne utrwalenie fixerem. Z takim planem nie musisz się martwić o poplamione ubrania po kilku godzinach.

Pielęgnacja po makijażu: krok po kroku do zdrowej i czystej skóry

Demakijaż twarzy krok po kroku nie musi być czasochłonny, ale wymaga systematyczności i delikatności. Zacznij od użycia płynu micelarnego lub olejku do zmywania, które skutecznie rozpuszczają makijaż, nawet ten wodoodporny. Nasącz nim wacik i delikatnie przyłóż do twarzy oraz oczu, pozwalając produktowi rozpuścić kosmetyki. Pamiętaj, by nie pocierać zbyt mocno – skóra wokół oczu jest bardzo delikatna i łatwo ulega podrażnieniom.

Następnie użyj żelu lub pianki do mycia twarzy, aby oczyścić skórę z pozostałości makijażu i zanieczyszczeń. Ta dwufazowa metoda sprawia, że skóra jest naprawdę czysta, ale nie przesuszona. Według mojego doświadczenia, wiele osób popełnia błąd, rezygnując z drugiego etapu, co może prowadzić do zatkanych porów i niedoskonałości.

Po dokładnym oczyszczeniu czas na tonik – to ważny krok, który przywraca skórze odpowiednie pH i przygotowuje ją na nałożenie kremu nawilżającego. Bez tego ostatniego etapu skóra pozostaje sucha i mniej odporna na podrażnienia, a krem koi, regeneruje i zamyka wilgoć w naskórku.

Nie zapominaj, że regularna pielęgnacja skóry po makijażu to najlepsza inwestycja w jej zdrowie i piękno. Nawet jeśli czasem masz ochotę odpuścić… warto poświęcić kilka minut na dobry demakijaż. Skóra Ci się odwdzięczy – mniej niedoskonałości, lepsza struktura i promienny wygląd to nie efekty magiczne, a faktyczne rezultaty odpowiedniej rutyny.
Nauka, jak zrobić makijaż, to proces, który zaczyna się od wyboru odpowiednich kosmetyków i narzędzi oraz opanowania podstawowych technik. Kluczem jest prostota i cierpliwość — wystarczy kilka sprawdzonych produktów i dobrze dobrane pędzle, aby krok po kroku budować pewność siebie i swój unikalny styl.

Z mojej praktyki wynika, że cierpliwe ćwiczenia i zwracanie uwagi na detale, takie jak przygotowanie skóry czy odpowiednie nakładanie podkładu, zdecydowanie ułatwiają osiągnięcie naturalnego, świeżego efektu. Dobrze wykonany makijaż to nie tylko kwestia estetyki, ale także komfortu i trwałości w ciągu dnia.

To, co najbardziej zostaje, to przekonanie, że makijaż naprawdę może być narzędziem do podkreślenia naturalnego piękna — a nie maską. Dzięki temu artykułowi zrobił się pierwszy krok na ciekawej i satysfakcjonującej drodze do odkrywania siebie poprzez makijaż.

FAQ

Q: Jakie kosmetyki są niezbędne do pierwszego makijażu dla początkujących?

A: Zaczynaj od podkładu lub kremu BB, korektora, pudru transparentnego lub matującego, neutralnych cieni do powiek, kredki do oczu oraz różu. Możesz na początek pominąć bronzer i rozświetlacz, by nie komplikować procesu.

Q: Jakie pędzle i narzędzia warto wybrać na start?

A: Podstawowy zestaw to pędzel do podkładu lub gąbeczka blendingowa, duży pędzel do pudru, dwa pędzle do cieni (mniejszy i większy) oraz szczoteczka do brwi. Warto postawić na solidne i wygodne narzędzia, które ułatwią aplikację.

Q: Jak prawidłowo przygotować skórę do makijażu?

A: Najpierw dokładnie oczyść twarz, nałóż lekki krem nawilżający i odczekaj kilka minut. Możesz użyć bazy pod makijaż, która wygładzi cerę i przedłuży trwałość kosmetyków.

Q: W jakiej kolejności nakładać kosmetyki na twarz?

A: Zacznij od korektora na niedoskonałości i cienie pod oczami, następnie podkład rozprowadź równomiernie, a potem przypudruj delikatnie, szczególnie strefę T, by uniknąć świecenia się skóry.

Q: Jak zrobić prosty makijaż oczu dla początkujących?

A: Nałóż bazę pod cienie, potem jasny, beżowy cień na całą powiekę, delikatnie dodaj cieplejsze odcienie w zewnętrznym kąciku i załamaniu powieki, rozetrzyj granice. Nałóż miękką, brązową kredkę oraz tusz na górne i dolne rzęsy.

Q: Jak wykonać szybki makijaż dzienny krok po kroku?

A: Przygotuj skórę kremem i bazą, nałóż podkład lub krem BB, korektor, puder, jasne cienie, delikatną kreskę, tusz do rzęs, róż oraz naturalny błyszczyk lub pomadkę nude. Całość zajmie około 10–15 minut.

Q: Jak naturalnie podkreślić brwi i usta w makijażu dla początkujących?

A: Użyj transparentnego żelu do ujarzmienia włosków lub delikatnie wypełnij kredką, dopasowaną do koloru włosów. Usta nawilż i pomaluj bezbarwnym błyszczykiem lub jasną pomadką dla świeżego wyglądu.

Q: Na czym polega podstawowy makijaż wieczorowy dla początkujących?

A: Zacznij od trwałego podkładu i korektora, przypudruj twarz, wykonaj konturowanie różem i rozświetlaczem. Makijaż oczu zrób ciemniejszymi cieniami lub kocim okiem eyelinerem, zaznacz białą kredką linię wodną, a usta pomaluj intensywną pomadką. Na koniec użyj utrwalacza.

Q: Jak przedłużyć trwałość makijażu na cały dzień?

A: Stosuj bazę pod makijaż, by wygładzić skórę i zwiększyć trwałość. Nakładaj puder matujący oszczędnie i utrwalaj całość sprayem utrwalającym (fixer), który zapobiega ścieraniu i rozmazywaniu kosmetyków.

Q: Jak prawidłowo zmywać makijaż po całym dniu?

A: Używaj delikatnego płynu micelarnego lub olejku do demakijażu, przykładając nasączone płatki do oczu, a następnie dokładnie oczyszczaj całą twarz żelem lub pianką. Na koniec zastosuj tonik i krem nawilżający, by zadbać o skórę.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *